اخذ ثمن به نرخ روز در صورت مستحق للغیر درآمدن مبیع
مطابق ماده 338 قانون مدنی عقد بیع تملیک عین به عوض معلوم است. بنابراین توافق بایع و مشتری بر مبیع و ثمن باعث وقوع بیع می شود. گاهی اوقات شخصی با پرداخت ثمن، مبیع معلومی را خریداری می نماید. پس از گذشت مدتها شاید یکسال و یا چند سال از خرید شخص گذشته باشد و پس از آن شخص متوجه این شود که مبیع متعلق به شخص دیگریست. در این صورت ممکن است جامعه دچار تورم شدید گشته و از طرفی دیگر به علت مستحق الغیر در امدن مبیع شخص خریدار امکان نگهداری مبیع را نخواهد داشت. در این صورت باید مبیع خریداری شده در بیع فاسد را به مالک حقیقی آن بازگرداند. پس متضرر اصلی در این قرارداد فاسد شخص خریدار خواهد بود. قانون گذار جهت رهایی شخص خریدار از ضرر وارده با توجه به شاخص تورم تمعهیداتی را اندیشیده است. موارد مستحق للغیر درآمدن مبیع که جامع ترین آن در رای وحدت رویه شماره 811 آمده را در ذیل به شرح آن خواهیم پرداخت.اثبات مستحق للغیر بودن مبیع
برای اقدام جهت اثبات مستحق للغیر بودن مبیع باید نوع معامله و شرایط معامله به طور دقیق بررسی شود زیرا هر معامله شرایط خاص خود را دارد. خریدار باید پس از مواجه با مستحق الغیر بودن مبیع با موضوع شکایت فروش مال غیر اقدامات لازم را در پیش خواهد گرفت. معمولا اثبات مستحق للغیر بودن مبیع کاری بس مشکل می باشد و در صورت اثبات آن معامله باطل می شود. همچنین قابل ذکر است که در قولنامه ها بندی وجود دارد که به همین مبحث فوق الذکر اشاره شده است. در صورتی که پس از عقد قولنامه و انجام معامله، روشن شود که ملک و یا هر مال موردمعامله به فرد دیگری متعلق بوده است، فروشنده باید به خریدار خسارت دهد. این بند برای حمایت از حقوق خریداران می باشد. معامله ای که مستحق الغیر بودن آن اثبات شود طبق ماده 352 قانون مدنی آن معامله باطل و از درجه اعتبار ساقط می باشد که به آن معامله فضولی گفته می شود. خواستهنمونه رای بطلان معامله به علت مستحق للغیر
نمونه رای بطلان معامله به علت مستحق للغیر در خصوص دعوی خانم ندا.الف با وکالت…….. به طرفیت خانم ها……….. به خواسته صدور حکم بر بطلان بیع موضوع اقرارنامه با دادنامه مورخ 1390 و الزام خوانده به پرداخت ثمن معامله به علاوه ضمان درک و خسارات وارده از بابت تسبیب به قیمت روز نسبت به یک دستگاه آپارتمان به پلاک ثبتی… فرعی…. اصلی….. به علاوه خسارات دادرسی با جلب نظر کارشناس مقوم به 51 میلیون ریال با این توضیح که وکیل خواهان در ایضاح خواسته اظهار داشته که موکل وی ملک مذکور را از خوانده ردیف اول با پرداخت مبلغ سه میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان خریداری نموده است لیکن فروشنده مالک نبوده است و ملک متعلق به آقای….. می باشد. نظر به شرح دعوی خواهان و اظهارات وکیل خوانده که ضمن قبول معامله بین طرفین و دریافت مبلغ سه میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان مدعی شده است که ملک مذکور متعلق به غیر بوده و شخص حق انتقال عین و یا منفعت را نداشته است و فرد مذکور نیز معامله را تنفیذ ننموده است و نظر به اینکه خوانده حق واگذاری ودیعه را بدون اذن مالک نداشته است و معامله وی فضولی تلقی میشود و با توجه به عدم تنفیذ از جانب مالک معامله مذکور فاقد اثر در انتقال میباشد لذا با احراز مستحق للغیر درآمدن مبیع دعوی خواهان را ثابت تشخیص مستنداً به مواد 392 و 391 و 390 قانون مدنی و مواد 194 و 198 و 519 حکم به بطلان قرار داد فیما بین خواهان و خوانده ردیف اول در خصوص انتقال ملک مذکور و الزام خوانده به استرداد ثمن معامله به مبلغ سه میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان و پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل در حق خواهان صادر و اعلام مینماید و در خصوص دعوی مطالبه خسارات وارده از جهت مستحقق للغیر درآمدن مبیع نظر به اینکه طبق ماده 391 قانون مدنی شرط مطالبه غرامات ناشی از ضمان درک جهل مشتری به فساد بیع میباشد و نظر به اینکه حسب اظهارات طرفین و مفاد دادنامه شماره 761 مورخه ۱۳۹۲ صادره از شعبه پنجم محاکم عمومی کرج و دادنامه شماره 1736 مورخه ۱۳۹۲ صادره از شعبه 18 محاکم تجدیدنظر استان البرز اطلاع خواهان از مستحق الغیربودن ملک مذکور و عدم مالکیت خوانده محرز میباشد لذا به جهت عدم احراز شرایط مطالبه غرامات ناشی از ضمان درک دعوی خواهان را غیر ثابت تشخیص و مستنداً به ماده 391 قانون مدنی و مواد 194 و 197 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی خواهان صادر و اعلام میگردد. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان البرز میباشد. رئیس شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی شهرستان کرج ———————————————————————————————————————————رای دادگاه تجدیدنظر
تجديدنظر خواسته نسبت به دادنامه شماره 123 مورخه13/80/1400 شعبه محترم 253 دادگاه عمومی حقوقی تهران دادگاه پس از بررسی ومطالعه ومداقه در مندرجات پرونده وانجام مشاوره ختم رسیدگی را اعلام وبه شرح ذيل مبادرت به صدور رای مینمايدرای دادگاه
دادنامه تجدیدنظرخواسته به شماره 02000000000240 مورخ 1393 صادره از شعبه پنجم دادگاه عمومی حقوقی کرج که به موجب قسمتی از آن حکم بر بطلان قرارداد راجع به یک واحد آپارتمان… و استرداد ثمن به میزان سه میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان اصدار و مورد تجدیدنظرخواهی…….. واقع و به موجب قسمت دیگر حکم بر بی حقی تجدیدنظرخواه……. با وکالت…… به خواسته خسارات و غرامات وارده ناشی از مستحقللغیر برآمدن مبیع صادر گردیده است در هر دو قسمت مآلاً موافق قانون و مقررات موضوعه بوده و اعتراض به شرح لایحه اعتراضیه وارد نبوده و مستوجب نقض آن نمیباشد زیرا که اولاً معامله نسبت به مال غیر جز به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت نافذ نیست ولو اینکه صاحب مال باطناً راضی باشد ولی اگر مالک یا قائممقام او پس از وقوع معامله آن را اجاره نمود معامله صحیح و در غیر اینصورت معامله واقع شده به لحاظ عدم تنفیذ مالک محکوم به بطلان میباشد که در مانحنفیه مالکیت ملک مورد ترافع به غیر تعلق داشته که قانون حق هرگونه واگذاری را از شخص غیر سلب نموده است و با عدم تنفیذ قرارداد منعقده فیما بین…………. نسبت به مال غیر غیرنافذ بوده و محکوم به بطلان میباشد. ثانیاً با بطلان قرارداد فروشنده میبایستی آنچه را که به عنوان ثمن از خریدار دریافت نموده است به مشتری مسترد نماید که در مانحنفیه میزان ثمن پرداختی به میزان سه میلیارد و دویست و پنجاه میلیون تومان بوده که به موجب دادنامه معترض عنه حکم بر استرداد آن صادر شده است. ثالثاً در صورت مستحقللغیر برآمدن مبیع در زمان انعقاد عقد بیع بایع میبایست ثمن را مسترد دارد و زمانی مشتری استحقاق دریافت غرامات وارده و در حال حاضر بنا بر تصریح رأی وحدت رویه شماره 733- ۱۳۹۳هیئت عمومی دیوان عالی کشور استحقاق دریافت ثمن به نرخ روز را دارد که در زمان وقوع معامله اطلاعی از مستحقللغیر بودن مبیع نداشته باشد این درحالیست که در دوسیه مطمح نظر خریدار با علم و اطلاع از اینکه ملک متعلق به غیر بوده است. از این رو دادنامه تجدیدنظرخواسته که بر همین اساس صادر گردیده خالی از هرگونه ایراد و اشکالی بوده و دادگاه ضمن رد درخواستهای تجدیدنظرخواهی به عمل آمده مستنداً به قسمت اخیر ماده 358 از قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه معترضعنه را در هر دو قسمت تأیید و استوار مینماید. رأی صادره حضوری و قطعی است. رئیس و مستشار شعبه 18 دادگاه تجدیدنظر استان البرز ————————————————————————————————————————— بیشتر بخوانید: رای وحدت رویه در مورد تحصیل مال از طریق نامشروعرای وحدت رویه 811
با عنایت به مواد ۳۹۰ و ۳۹۱ قانون مدنی، در موارد مستحق للغیر در آمدن مبیع و جهل خریدار به وجود فساد، همان گونه که در رأی وحدت رویه شماره ۷۳۳ مورخ ۱۳۹۳/۷/۱۵ هیأت عمومی دیوان عالی کشور نیز بیان شده است، فروشنده باید از عهده غرامات وارده به خریدار از جمله کاهش ارزش ثمن، برآید. هرگاه ثمن وجه رایج کشور باشد، دادگاه میزان غرامت را مطابق عمومات قانونی مربوط به نحوه جبران خسارات از جمله صدر ماده ۳ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، عنداللزوم با ارجاع امر به کارشناس و بر اساس میزان افزایش قیمت (تورم) اموالی که از نظر نوع و اوصاف مشابه همان مبیع هستند، تعیین می کند و موضوع از شمول ماده ۵۲۲ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ خارج است. بنا به مراتب، رأی شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان تا حدی که با این نظر انطباق دارد به اکثریت آراء صحیح و قانونی تشخیص داده میشود. این رأی طبق ماده ۴۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاهها و سایر مراجع، اعم از قضایی و غیر آن لازم الاتباع است. ———————————————————————————————————————— نمونه رای مطالبه ثمن به نرخ روز در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیع را مطالعه نمودید. این نمونه رای در قالب رای دادگاه بدوی و رای دادگاه تجدیدنظر می باشد. در صورتی که در این زمینه نیاز به مشاوره حقوقی رایگان داشتید می توانید با شماره های وکیل پایه یک تماس حاصل نمایید. 02188554580 09123666928در خصوص پروندههایی که با موضوع اخذ ثمن به نرخ روز مطرح میشوند، توجه به نحوه محاسبه و شرایط قانونی دریافت ثمن اهمیت ویژهای دارد. در شرایطی که مبیع مستحق للغیر درآمده باشد، دادگاه موظف است ضمن صدور حکم به استرداد مبیع، نسبت به تعیین ثمن پرداختی با نرخ روز نیز بررسیهای لازم را انجام دهد. بر اساس قوانین اخیر معاملات و محاکم قضایی، بهروز رسانی نرخ پرداختی به ارزش فعلی دارایی، نه تنها به اجرای عدالت کمک میکند بلکه از ضایع شدن حقوق یکی از طرفین معامله جلوگیری میکند.
یکی از نکات کلیدی در صدور رای برای اخذ ثمن به نرخ روز، تعیین دقیق ارزش زمانی پول و محاسبه سود انباشته بر مبنای نرخ تورم است. در برخی موارد، مراجعه به نظریه کارشناسان اقتصادی و مالی برای بهدست آوردن نرخ روز مناسب ضروری است. اینگونه ارزیابی نه تنها نیازمند دانش دقیق از بازار اقتصادی بلکه مستلزم بهرهگیری از اصول حقوقی در تعیین و اثبات ارزش است.
در فرآیند رسیدگی به دعاوی مرتبط با مبیعی که به مستحق للغیر درآمده است، استفاده از مستندات و مدارک معتبر و همچنین شهادت شهود در تعیین نرخ واقعی و روز ثمن تاثیر بسزایی دارد. بهرهگیری از فناوریهای نوین مالی و اقتصادی برای استعلام و تایید ارزش روز، میتواند دقت و صحت پروسه دادرسی را افزایش دهد. در نهایت، وظیفه قاضی است که با توجه به همه شواهد و مستندات موجود، رایی صادر کند که نه تنها حقوق قانونی طرفین را حفظ کند بلکه عدالت و انصاف را به بهترین شکل ممکن برقرار نماید.
View Comments (17)
شخصی که مسئول این صفحهس لطف کنه بگه اونجایی که میفرمایید اخذ ثمن به نرخ روز تو چه صورتی اعمال میشه خب اگه بفهمیم چیزای بیشتری به جیب میزنیم خیلی خندهدار میشه وقت دادگاه رفتنها تو موارد مستحق للغیر. خیلی لطف کردی با توضیحاتت
راستی این بخش چی بود که روز اخذ ثمن اینجوری میشه؟بهم بگید به غیر از مستحق للغیر درآمدن مبیع کجاها مثالی دارید که این مشکلها پیش بیاد؟کلاً اگه سوالای بیربط نیست لطفاً یه مفصل توضیح بدید من تا الان اینقدری ندیده بودم
من دیشب داشتم مطلب رو میخوندم خیلی خوب بود پیدا کردن نمونه رای اخذ ثمن به نرخ روز تو این سایت خیلی بهم کمک کرد، از اونجایی که مبیعمون وضعیتش پیچیده بود و منم نمیدونستم چیکارکنم. میشه بگین آخه این مستحق للغیر چیه؟
یه سوالی داشتم، توی مثالهایی که گفتین اگه مستحق للغیر درآمدن مبیع اتفاق بیفته اصلاً امکانش هست که رای دادگاه برگرده؟ تو وضعیتمون اثر داره یا نه؟کلّا خیلی خوب به همهچیز اشاره کرده بودین. لطفا بیشتر راهنمایی کنید
من تو کار حقوقی خیلی تخصصی نیستم ولی اون چیزی که از مطلبتون فهمیدم این بود که مستحق للغیر درآمدن مبیع چقدر میتونه پیچیده باشه. میگن این مساله تو دادگاهها هم خیلی مهمه؟خیلی خوب بود، ممنونم. فقط اگه میشه درباره پروسه شکایت بیشتر بگید
خب بالاخره بعد از کلی گشتن تونستم یه نمونه رای درست پیدا کنم که همه چی رو درباره اخذ ثمن به نرخ روز کاملاً توضیح داده. کلی اطلاعات بهم اضافه شد. راستی،دیگه نرخ روز چطوری محاسبه میشه تو این موارد؟ممنون میشم توضیح بدین.
من چند وقتی بود دنبال یه مطلب کامل درباره "نمونه رای اخذ ثمن به نرخ روز" بودم و خیلی اینجا به دردم خورد. خیلی خوب توضیح داده بودید، مخصوصاً اون بخشی که درباره مستحق للغیر درآمدن مبیع بود. ولی یه سوال، اگه فروشنده نباشه چی میشه؟باید چیکار کنیم؟
سلام
آیا در دعاوی مربوط به ابطال معامله فاسد کارشناسی برای تعیین میزان خسارت الزامی است ؟
سلام در بسیاری از موارد، تعیین دقیق میزان خسارت نیازمند کارشناسی است. کارشناس میتواند ارزش مالی ضرر وارده به خریدار را برآورد کند تا دادگاه بتواند تصمیم عادلانهای بگیرد.
آیا امکان جبران خسارت در صورت فریب خریدار در معامله فاسد وجود دارد ؟
سلام بله، در صورتی که ثابت شود خریدار در معامله فریب خورده، میتواند تقاضای جبران خسارت کند. در این حالت، خریدار باید شواهد و مدارک کافی برای اثبات فریب را ارائه دهد.
باسلام
آیا امکان تنظیم دادخواست جبران خسارت همزمان با درخواست ابطال معامله وجود دارد ؟
سلام بله، در بسیاری از دعاوی میتوان درخواست جبران خسارت را همزمان با درخواست ابطال معامله مطرح کرد. دادگاه پس از بررسی شواهد، تصمیم میگیرد که آیا خسارت باید جبران شود یا خیر.